فرزاد شریفی مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایلام در یادداشتی نوشت: یکی از اصیلترین صنایع دستی مناطق کردنشین غرب کشور، موج بافی هنری با قدمتی دیرینه است که سالهاست با زندگی عشایر و روستاییان این خطه همراه و همسفر بوده است.
موج یا به زبان محلی (جاجم)، پارچهای است دستباف با طرحهای چهارخانه و هندسی درشت که تار و پود آن، تماماً از پشم دستریس تهیه میشود. این دستبافته بر روی دستگاه نساجی سنتی چهاروردی بافته شده و در رنگهای سرمهای، آبیسیر، زرد و قرمز دیده میشود.
در کارگاههای موجبافی به طور کلی دو نوع محصول تولید میشود نخست، جانماز یا سجاده که به عنوان زیرانداز نماز با قطع معمول ۱۰۰ در ۱۵۰ سانتیمتر بافته میشود، دوم، موج یا رختخوابپیچ که معمولاً به صورت سفارشی بافته میشود و از چهار تخته تشکیل شده که طول آنها همیشه دو متر است و عرض آنها بسته به کلفتی و نازکی نخها از ۴۵ تا ۷۵ سانتیمتر متغیر است.
با توجه به پیشینه این هنر ، در گذشته، در خانوادههای خودکفای عشایر و روستائیان منطقه، تهیه این رختخوابپیچها یکی از مشغلههای مهم ایام فراغت خانواده بوده و بهعنوان یک صنعت و هنر خانگی ظهور یافته است، مواد اولیه آن پشم است که در جامعه دامدار منطقه همواره وجود داشته و دستگاه بافت آن نیز کاملاً ساده و ابتدایی است.
کار بافندگی معمولاً در تمام طول سال جریان دارد اما شدت آن از اواخر بهار تا اوایل زمستان است هرچقدر تعداد نقوش در یک موج بیشتر باشد، به همان میزان تعداد ماکوهایی که در بافت آن به کار میرود نیز افزایش مییابد و بههمین دلیل، نیازمند کار و زمان بیشتری است.
بهطور کلی، مرغوبیت موج و کیفیت بافت و نقش آن در بین بافندگان، از روی تعداد ماکویی که به کار گرفته شده و همزمان در بافت موج به کار میروند، سنجیده میشود هر چه تعداد ماکوها بیشتر باشد، نقش پرتر و پیچیدهتر و ارزش و کیفیت اثر بالاتر است.
با توجه به تحولات اخیر در این هنر در سالهای اخیر که موجها صرفاً جنبه تزیینی پیدا کردهاند در اندازه، شکل، مواد اولیه و نقش آنها تغییراتی ایجاد شده است.
از نقشهای رایج در موج میتوان به کشکولی، حوضی، چخماقی، نقشهای ریز، چهارخانه، ساده، سهحوضی، کبکی، گلهگله و بسیاری دیگر اشاره کرد، به هر رنگی که در نقش به کار میبرند، یک ماکو میگویند و هر جا که رنگها یکدیگر را قطع میکنند نیز آن را یک ماکو مینامند.
انتهای پیام/
نظر شما